LÀM MỘT NGƯỜI ÔN HÒA, NHÃ NHẶN
TĨNH BÁCH TÂM NHIÊN
TRÍCH: HỌC CÁCH LÀM BẠN VỚI CẢM XÚC ; Người Dịch: TẠ NGUYỄN MỸ HẠNH; NXB HỒNG ĐỨC
—o0o—
Tức giận, chính là trừng phạt bản thân bằng sai lầm của người khác. Tức giận, cũng chính là đặt cuộc sống của mình vào giữa những muộn phiền, lo âu. Đọc tác phẩm Tâm Kinh có thể giúp ta phát triển trí tuệ, cho ta thấy được rằng: Một người thông minh sẽ không bao giờ để cho bản thân mình bị cuốn vào vòng xoáy ưu phiền không lối thoát, càng không bao giờ để cho những cảm xúc tiêu cực như phẫn nộ hay tức giận bào mòn cuộc sống của chính mình.
HIỂU ĐƯỢC CÁI TÂM MỚI CÓ THỂ THỰC SỰ TĨNH TÂM
Tác phẩm Tâm Kinh có tên gọi đầy đủ là Ma Ha Bát nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh, gọi tắt là Bát nhã Tâm Kinh, cũng có thể gọi là Tâm Kinh. Đây là một trong số ít những tác phẩm kinh điển của Phật giáo có số lượng chữ ít nhất nhưng lại có sức ảnh hưởng vô cùng to lớn. Chính văn của Tâm Kinh chỉ có 260 chữ, được tạo thành từ tất cả những gì tinh túy nhất trong tác phẩm Kinh Đại Bát nhã. Tuy rằng tác phẩm này có số lượng chữ ít ỏi nhưng những vấn đề mà nó hướng tới lại liên quan mật thiết với cuộc sống hằng ngày của chúng ta.
Con người luôn bị phiền não bủa vây, truy đuổi. Có những người, với tâm hồn nhạy cảm và tinh tế, lại càng dễ bị những cảm xúc ấy chi phối. Chỉ một biến cố nhỏ cũng đủ khiến lòng họ dậy sóng, suy nghĩ chồng chất và những cảm xúc tiêu cực như buồn phiền, tức giận dễ dàng nảy sinh.
Ai cũng khao khát một cuộc sống an yên, nhưng để đạt được điều đó, không chỉ cần vượt qua những khó khăn, mà còn cần có một cái nhìn đúng đắn, một tư duy tích cực. Nếu không, những mong muốn tốt đẹp sẽ mãi chỉ là ảo ảnh.
Bởi vì cơ sở bắt nguồn của chính niệm chính là hiểu rõ lòng mình. Chỉ khi thực sự hiểu rõ được sự tác động của ý niệm với cuộc sống, hiểu rõ được sự tồn tại của sinh mệnh thì ta mới có thể khống chế được cảm xúc và mong muốn của bản thân. Và sau đó, khi gặp phải bất kỳ một vấn đề nào đó trên đường đời, ta mới có thể thực sự bình tĩnh mà giải quyết nó.
Tính cách con người vốn dĩ là thanh tịnh, ngay thẳng. Cái gọi là “ôn hòa, nhã nhặn” chính là lòng mình được an tĩnh, là trạng thái yên ổn, không bị ảnh hưởng bởi những thứ xung quanh. Bởi lẽ trạng thái tâm hồn mỗi người không giống nhau, cho nên cuộc sống của mỗi người mới có sự khác nhau đến như vậy. Muốn không tức giận, thì phải có sự hiểu rõ nhất định đối với “ngu si, tham lam, sân hận”. Trong bộ Tâm Kinh đã bao hàm, khái quát cách giúp cho con người tránh khỏi tam độc, kiềm chế sự phẫn nộ, giúp cho tâm hồn cũng như thể xác được thoải mái hơn.
Tất cả những phiền não cũng như phẫn nộ trong cuộc sống đều bắt nguồn từ lòng tham mà ra. Trong bộ Tâm Kinh cũng chỉ rõ: Mọi hiện tượng, mọi sự tồn tại trên đời này không tự nhiên sinh ra mà cũng chẳng tự nhiên mất đi, nó luôn không ngừng biến đổi. Mọi sự vật, thậm chí là suy nghĩ hay cảm xúc của chúng ta đều có “Tính Không”, tức là không thể thực hiện được. Nếu không đọc Tâm Kinh thì có lẽ ta sẽ chẳng bao giờ có thể hiểu được thế nào là trí tuệ đời người. Cũng chính vì vậy mà “gặp chuyện không tức giận, sống một đời ôn hòa nhã nhặn” đã trở thành mong muốn chẳng bao giờ thực hiện được của con người.
Tâm Kinh không chỉ đơn giản là một cuốn sách, mà hơn thế nó là con đường tu hành giúp ta học được cách tự tin, thoát khỏi những phiền não và ghìm lại những phẫn nộ, uất hận. Trên con đường này, ta chỉ cần khiến cho bản thân mình tĩnh lại. Giống như một cái cây, hãy cắm rễ của nó xuống đất mẹ đong đầy dưỡng chất, để cho cành lá không ngừng vươn tới ánh sáng rực rỡ, đó chính là tu hành. Mà mục đích của việc tu hành chẳng qua cũng chỉ là khiến cho cuộc sống của bản thân, của người khác trở nên vui vẻ, hạnh phúc. Không tức giận không chỉ đơn giản như vài lời tự an ủi suông dành cho bản thân mà phải là dùng trí tuệ của Bát nhã để quán chiếu đời người, quan sát những sự vật hiện tượng xuất hiện trong cuộc sống, dùng trí tuệ để hóa giải những phẫn nộ, đó mới chính là cách khắc phục tốt nhất. Nếu không, những cách khác chỉ có thể coi là áp chế tạm thời mà thôi. Đoạn trừ phiền não có thể giúp cho tâm tình được giải thoát, giúp ta có một cuộc đời an nhiên. Còn áp chế tạm thời chỉ mang tới càng nhiều đau khổ hơn mà thôi.
Tâm không bị trói buộc, ắt sẽ không sinh ra phiền não, phẫn nộ. Hiểu được cái tâm của bản thân mới thực sự có thể đối mặt với cuộc sống một cách ôn hòa nhã nhặn. Tâm Kinh với từ ngữ giản dị, mang hàm ý sâu sắc, lời hay ý đẹp, luật thơ phong phú giúp cho ta dù là niệm tụng hay chép lại cũng đều cảm thấy tinh thần ổn định, tâm tình bình an, đặc biệt là khi trong lòng ta ập đến những phiền não, những phẫn nộ khó lòng nguôi ngoai. Tâm Kinh như là một nguồn năng lượng khổng lồ, nó có thể giúp cho những tâm tư bất an ngay lập tức lắng đọng lại. Hạnh phúc không đến từ sự hoàn hảo về ngoại hình, tài năng hay vật chất, mà đến từ một tâm hồn thanh thản, không bị những muộn phiền, lo âu chi phối. Đó mới là hạnh phúc đích thực, là sự thông thái và cao quý.
Chúng ta cần nhận thức rằng, chính những suy nghĩ và hành động của mình đã tạo ra những khổ đau và tức giận. Điều quan trọng là tìm ra cách để giải phóng bản thân khỏi những gánh nặng đó. Và Tâm Kinh, với những lời dạy sâu sắc, có thể là một điểm tựa tinh thần vững chắc, giúp chúng ta tìm thấy sự bình an giữa cuộc sống đầy biến động.
[Thuật ngữ thiền tĩnh tâm]
Người không bị cảm xúc trói buộc,
Tâm ắt sẽ cao quý, thuần khiết.
Người không bị muộn phiền cuỗm đi,
Thân ắt sẽ nhã nhặn, thiện lương.
